Όσο κι αν οργανώνουμε τη ζωή μας, θέτουμε στόχους και προσπαθούμε να προβλέψουμε το επόμενο βήμα, υπάρχει ένα κομμάτι της πραγματικότητας που παραμένει έξω από τον έλεγχό μας. Μια απώλεια, μια ασθένεια, ένας πόλεμος, μια αναγκαστική μετακίνηση ή ακόμη και ένα τηλεφώνημα μπορούν μέσα σε λίγες ώρες να χωρίσουν τη ζωή σε «πριν» και «μετά». Τότε δεν χάνονται μόνο τα σχέδιά μας. Μπορεί να κλονιστούν η αίσθηση ασφάλειας, οι ρόλοι μας, η καθημερινότητα και ακόμη και η εικόνα που είχαμε για το ποιοι είμαστε. Η παλιά φράση «όταν ο άνθρωπος κάνει σχέδια, ο Θεός γελά» δεν χρειάζεται, λοιπόν, να διαβαστεί ως ειρωνεία απέναντι στην ανθρώπινη προσπάθεια, αλλά ως υπενθύμιση μιας δύσκολης υπαρξιακής αλήθειας: μπορούμε να σχεδιάζουμε τη ζωή, αλλά δεν μπορούμε να την ελέγξουμε ολοκληρωτικά.
Η απώλεια ελέγχου, όμως, δεν σημαίνει και απώλεια της δυνατότητας να συνεχίσουμε. Η ψυχική ανθεκτικότητα δεν βρίσκεται στο να μη λυγίζουμε όταν η πραγματικότητα ανατρέπει όσα θεωρούσαμε δεδομένα, αλλά στην ικανότητά μας να προσαρμοζόμαστε, να ξαναβρίσκουμε νόημα και να αναδιοργανώνουμε τη ζωή γύρω από μια πραγματικότητα που δεν επιλέξαμε. Όπως υποστήριξε ο Viktor Frankl, όταν δεν μπορούμε να αλλάξουμε τις συνθήκες, παραμένει η δυνατότητα να αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο στεκόμαστε απέναντί τους. Ίσως, λοιπόν, το μεγαλύτερο μάθημα να μην είναι να μάθουμε να σχεδιάζουμε καλύτερα, αλλά να αντέχουμε όταν το σχέδιο παύει να ισχύει. Γιατί η ανθρώπινη δύναμη δεν μετριέται από το πόσο πιστά ακολούθησε η ζωή το πλάνο μας, αλλά από το πώς ξαναστεκόμαστε όταν η ζωή γράφει ένα σενάριο που ποτέ δεν είχαμε προβλέψει.
Το πλήρες άρθρο έχει δημοσιευτεί αρχικά στην Πύλη Ψυχολογίας – Psychology.gr.