Η φράση «ό,τι δεν μας σκοτώνει μας κάνει πιο δυνατούς» έχει γίνει σχεδόν πολιτισμικό σύνθημα απέναντι στον πόνο, όμως η ψυχολογική πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη. Η δυσκολία δεν οδηγεί αυτόματα σε ανάπτυξη και το τραύμα δεν λειτουργεί ως άσκηση χαρακτήρα. Μπορεί να αφήσει βαθιά αποτυπώματα στην αυτοεικόνα, στις σχέσεις, στην αίσθηση ασφάλειας και στον τρόπο με τον οποίο το άτομο αντιδρά στο στρες. Η ανθεκτικότητα δεν γεννιέται απλώς επειδή κάποιος υπέφερε, αλλά μέσα από τη σχέση ανάμεσα σε αυτό που του συνέβη και στους πόρους που υπήρχαν γύρω του: τη φροντίδα, την αγάπη, τις ασφαλείς σχέσεις, την υποστήριξη, τη δυνατότητα επεξεργασίας και το νόημα που κατάφερε να δώσει στην εμπειρία του. Μερικές δυσκολίες μπορούν πράγματι να καλλιεργήσουν δεξιότητες και προσαρμοστικότητα, όμως η υπερβολική ή επαναλαμβανόμενη πίεση δεν μας «σκληραγωγεί» απαραίτητα, μπορεί να μας εξαντλήσει, να μας φοβίσει ή να μας λυγίσει.
Η πραγματική ψυχική δύναμη ίσως δεν βρίσκεται στο να βγαίνουμε από κάθε δοκιμασία πιο «δυνατοί», αλλά στο να μπορούμε να συνεχίζουμε χωρίς να χρειάζεται να αρνηθούμε πόσο βαθιά μας επηρέασε αυτό που ζήσαμε. Η ανθεκτικότητα δεν είναι ακαμψία ούτε υποχρεωτική αισιοδοξία, είναι η ικανότητα να προσαρμοζόμαστε, να ζητάμε βοήθεια, να ξαναχτίζουμε την αίσθηση ελέγχου και να μετατρέπουμε μια δύσκολη εμπειρία σε μέρος της ιστορίας μας χωρίς να της επιτρέπουμε να γίνει ολόκληρη η ταυτότητά μας. Ο πόνος από μόνος του δεν είναι δάσκαλος. Αυτό που μπορεί να μας μεταμορφώσει είναι ό,τι συμβαίνει μετά: οι σχέσεις που μας κρατούν, η καλοσύνη που συναντάμε, η νοηματοδότηση, η αυτογνωσία και η σταδιακή επιστροφή σε μια ζωή που δεν χρειάζεται να αποδεικνύει διαρκώς ότι είναι «δυνατή», αλλά μπορεί απλώς να είναι ανθρώπινη.
Το πλήρες άρθρο έχει δημοσιευτεί αρχικά στην Πύλη Ψυχολογίας – Psychology.gr.