Το χιούμορ δεν είναι πάντα απλώς ένας τρόπος να ελαφρύνουμε μια δύσκολη στιγμή. Συχνά λειτουργεί ως ένας πολύπλοκος μηχανισμός μέσα από τον οποίο εκφράζουμε κάτι που δυσκολευόμαστε να πούμε ευθέως, δοκιμάζουμε τα όρια του άλλου ή προστατεύουμε τον εαυτό μας από συναισθήματα που μοιάζουν υπερβολικά επώδυνα. Ένα ειρωνικό σχόλιο, ένας αυτοσαρκασμός ή ένα «πλάκα κάνω» μπορεί να μειώσει την ένταση και να φέρει δύο ανθρώπους πιο κοντά, αλλά μπορεί επίσης να κρύψει θυμό, πληγή, φόβο ή ανάγκη για επιβεβαίωση. Το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι το ίδιο το αστείο, αλλά το συναισθηματικό πλαίσιο μέσα στο οποίο εμφανίζεται και η λειτουργία που εξυπηρετεί. Όταν υπάρχει εμπιστοσύνη, το χιούμορ μπορεί να γίνει γέφυρα. Όταν υπάρχει απόσταση, φόβος ή σύγκρουση, μπορεί να γίνει άμυνα ή ακόμη και όπλο.
Η ουσιαστική αλλαγή αρχίζει όταν δεν απορρίπτουμε το χιούμορ, αλλά αναρωτιόμαστε τι υπάρχει από κάτω του. Στην ψυχοθεραπεία, ένα αστείο μπορεί να γίνει πολύτιμη είσοδος σε ένα συναίσθημα που μέχρι τότε δεν μπορούσε να ειπωθεί αλλιώς. Η ερώτηση «αν δεν το λέγαμε αστεία, πώς θα το έλεγες στα σοβαρά;» μπορεί να μετατρέψει το γέλιο από μηχανισμό αποφυγής σε δρόμο προς μεγαλύτερη αυθεντικότητα. Το χιούμορ δεν χρειάζεται να εξαφανιστεί· χρειάζεται να πάψει να καλύπτει αυτό που πραγματικά συμβαίνει. Γιατί πολλές φορές το «ήταν απλώς ένα αστείο» δεν είναι το τέλος της κουβέντας, αλλά η αρχή της πιο αληθινής της πλευράς.
Το πλήρες άρθρο έχει δημοσιευτεί αρχικά στην Πύλη Ψυχολογίας – Psychology.gr.